🇱🇻 Латвія.
Адміністрацыйныя працэдуры ў Латвіі: статус і права знаходжання, штодзённае жыццё, інструменты супраць бюракратыі, спецыфіка і слоўнік.
У Латвіі віды на жыхарства выдае PMLP — Упраўленне па справах грамадзянства і міграцыі. Часовы ВНЖ называецца termiņuzturēšanās atļauja (TUA), пастаянны — pastāvīgās uzturēšanās atļauja (PUA), асобна існуе статус доўгатэрміновага рэзідэнта ЕС і Блакітная карта. Пасля паправак у Іміграцыйны закон 2022 года для грамадзян Расіі і Беларусі дзейнічае асаблівы візавы рэжым; асобнай гуманітарнай візы для беларусаў, у адрозненне ад Літвы і Польшчы, няма.
Першыя крокі: dzīvesvietas deklarēšana, personas kods, eParaksts, рахунак у банку з узмоцненай AML-праверкай, медыцынскае страхаванне, падатковы ўлік. Арганізацыі дапамогі — Patvērums «Drošā māja», Latvijas Cilvēktiesību centrs, Латвійскі Чырвоны Крыж, Caritas Latvija, Providus, дзяржаўная юрыдычная дапамога. Для грамадзян Беларусі апісаны ārzemnieka pase як замена пашпарта пасля Дэкрэта 278, моўны рэжым, банкаўскі камплаенс і цэнтр Mucenieki.
Статус і права знаходжання.
- Першыя 30 дзён — Што зрабіць адразу пасля прыезду: адрас, банк, страхоўка, падатковы нумар.
- Тыпы віз — Якія візы існуюць, для чаго кожная і на якой падставе іх даюць.
- Карты ВНЖ — Усе тыпы картак знаходжання і як пераходзіць паміж імі.
- Падаўжэнне ВНЖ — Калі падаваць, якія дакументы патрэбны і што рабіць, калі ведамства маўчыць.
- Пастаянны ВНЖ — Доўгатэрміновы статус: крытэрыі, тэрміны пражывання, экзамены.
- Грамадзянства — Натуралізацыя: крытэрыі, экзамены, тэрміны, падвойнае грамадзянства.
- Прытулак — Працэдура, органы, тэрміны і абскарджанне — для тых, каму актуальна.
- Калі нешта пайшло не так — Адмова, загад пра выезд, пратэрмінаваны статус, парадак абскарджання.
Штодзённае жыццё.
- Банк і рахунак — Адкрыццё рахунку, адмовы па грамадзянстве, права на базавы рахунак.
- Падаткі — Падатковае рэзідэнцтва, падвойнае падаткаабкладанне, дэкларацыя і тэрміны.
- Здароўе — Медыцынскае страхаванне, доступ да ўрача, дапамога без статусу.
- Жыллё — Арэнда, дамова і застава, гарант, сацыяльнае жыллё, жыллёвыя дапамогі.
- Праца — Дазвол на працу, тыпы кантрактаў, самазанятасць, правы работніка.
- Сям’я — Шлюб, дзеці, школа, уз’яднанне сям’і, дзіцячыя дапамогі.
- Дакументы — Пашпарт і Дэкрэт 278, прысяжныя пераклады, апастыль, даведкі.
- Адукацыя — Прызнанне дыпломаў, паступленне, моўныя патрабаванні і экзамены.
Інструменты супраць бюракратыі.
- Рэгулятары — Куды скардзіцца: амбудсмен, абарона даных, банкаўскі і працоўны нагляд.
- Прававыя крыніцы — Афіцыйныя базы законаў і судовых рашэнняў, як шукаць норму.
- Як пісаць скаргу — Дасудовае і судовае абскарджанне: інстанцыі, тэрміны, структура ліста.
- Арганізацыі дапамогі — НДА з юрыдычнай дапамогай мігрантам і беларускія супольнасці.